2 Nisan 2013 Salı

Petrol

Bu ülkenin tarihsel şanssızlığı, diğer topraklardaki fosillerin petrole dönüşerek ekonomik zenginliğe katkı sağlaması ama bu topraklardaki fosillerin aktif politikaya devam etmesi ya da gazetelerde köşe yazarlığı yapmasıdır. Bu fosillerin takvimleri hiç bir zaman 1980 yılının ilerisine gitmemiştir. Ne politik olarak ne de ekonomik olarak 1980 sonrasında olanları anlayamamışlardır. Ya da daha doğru ifade ile algılayamamışlardır, ne kapasiteleri, ne eğitimleri ne de vizyonları buna müsait değildir, olamamıştır.

Örneğin bu dinazorlar hem ithalatın ve cari açığın yüksek olmasından yakınmaktadırlar hem de benzin fiyatlarındaki vergilerin indirilmesini istemektedirler. Yine bu fosiller cari açık=döviz açığı diyebilmekte, ama 2002’den beri cari açık (yani döviz açığı) verirken Merkez Bankası’nın döviz rezervinin nasıl arttığını açıklayamamaktadırlar. Yüksek faiz ile iç talep balonu oluştururlar. Talep balonu ile talebin arzdan fazla olmasını aynı şey zannederler. Gelir etkisi (income effect)’den habersizdirler, ya da öyle davranırlar.

Yine aynı fosil grubu “enflasyon önemli değildir, önemli olan cari açıktır” gibisinden saçma sapan zırvaları kolayca söyleyebilmektedirler.
Bu grup hala 70’lerde 80’lerde kaldığı için küreselleşmeyi anlayamamışlardır, dolayısıyla her türlü sermaye hareketi karşısında dilleri tutulmakta eciş bücüş olmaktadırlar. Gözleri kurdan başka bir şey görmez. İthalatı hala devletin yaptığını zannedip cari açık meselesinin devlet/hükümet tarafından halledilmesi gerektiğini düşünürler. Bu kesimin dini imanı (ve maaşları, ve çoğunluk yatırımları, ve ekonomi anlayışları) dolar üzerine kurulu olduğu için gözleri dolardan başka bir şey görmez.

Kriz sevdalısıdırlar. Kriz de zaten doların artması demektir. Ekonominin büyümesi ya da küçülmesi kriz endikatörü değildir. Cari açık sorununa tek çözüm önerileri dolar kurudur. Onlara göre doların lira karşılığı artarsa ihracat artacaktır, çünkü küresel rekabet anlayışları ancak bununla sınırlıdır. Verimlilik denen şeyden bihaberdirler. Zaten rekabeti de sevmezler. Devlet üretsin, devlet şunu yapsın devlet bunu yasaklasın zihniyetinden başka bir şey bilmezler. Benzer şekilde, dolar artınca ithalat da azalacaktır, cari açık sorunu çözülecektir. Hem bu ülkenin sermaye açığı olduğunu söylerler, hem dışarıdan gelen her türlü sermayeye karşı çıkarlar.

Her şeyi devletten bekledikleri için (artık kafalarında devlet anlayışı nasılsa) kedisi köpeği hastalansa devletten bilirler (örnek Kuş gribi). Fiyaskoyla sonuçlanan Devlet Planlama dönemi (her şeyin, özel sektör yatırımlarının bile devlet tarafından belirlendiği dönem) onlar için Asr-ı saadettir. Serbest piyasa denince anladıkları başıboşluk, kuralsızlıktır. Özel sektör borcu ile kamu borcunu ayıramamaktadırlar. Mutlak değere bakıp analiz yaparlar. Matematikleri boktan olduğu için daha derinine kapasiteleri yetmez. Zaten bu ülkenin diğer şanssızlığı da aritmetiği matematik zannetmesidir. Matematikleri yetersiz olduğu için de analiz zafiyeti bulaşıcı durumdadır. Matematik yetersizliğini üniversite sınavlarında ortalama matematik doğru cevaplarına bakarak anlayabilirsiniz. (Kilit kelime “ortalama”).

Her türlü felaket haberi ile zil takıp oynarlar. Ekonomiye bakış açıları Orhan Gencebay’ın iki şarkısı ile sınırlıdır: “Ben zaten her acının tiryakisi olmuşum” ve “Ya evde yoksan?” (Bu tespit bana ait değildir). İşlerin iyi gitmesinden, ekonomik görünümün olumlu olmasından rahatsızlık duyarlar. Ekonomide yaşananlar ise gün be gün onların ezberini bozmaktadır ama umurlarında değildir.

Örneğin, ham petrol ithalatı 2006’da Ocak-Mayıs döneminde ton bazında yüzde 9 düşmüştür (geçen yılın aynı dönemine göre). Ama dolar bazında yüzde 28 artmıştır. (benzer durum 2003’ten beri var). Yine aynı dönemde mineral yakıt ve mineral yağ ithalatı 7 milyar dolardan 11 milyar dolara çıkmıştır. Dış ticaret açığı da 16 milyar dolardan 22 milyar dolara çıkmıştır. Ama bunu görmezler ya da görmek istemezler. İthalatın neden arttığı umurlarında değildir çünkü. Ancak tek bildikleri dış ticaret açığı, ya da cari açık artıyor diye ağlamaktır, şikayet etmektir. Bir de benzin zammından ağlaşırlar. Eğer cari açığı azaltmak istiyorsan petrole yeni vergi koyacaksın, ki kullanımı (talep) azalsın bu bir. Benzin üzerinden vergiler kaldırılırsa benzin ithalatı azalmaz, artar bu iki. Bu petrolü de devlet ithal etmiyor, yani parasını devlet ödemiyor bu üç. Bireylerin vergi ödemediği bir ülkede kimsenin yüksek vergilerden şikayet etme hakkı yoktur bu da dört.

Biz göremeyiz ama, bu fosiller bir gün petrole dönüştükleri gün ülke iki yönlü kazanacaktır. Birincisi yorumcuları cahil ve kötü niyetli olmayacak. Diğeri, ülke bu kadar petrol ithal etmek zorunda kalmayacak. Hoş, bir ihtimal daha var: Ya o günlerde petrol artık değersiz bir madde haline gelirse? Yandık o zaman. Demiştik ya: “Ya evde yoksan?”

Son olarak, Ekşi sözlükten bu şarkıyla ilgili bir alıntı:
“aklımı başımdan alan bir şarkıdır bu benim. sözleri açısından tabii. yani, adam bu kadar plan program yapmış. neredeye bütün hayatının anlamının o kişinin evine gitmeye kurmuş. ama küçük bir pürüz var: ya evde yoksa? allahım. o kadar sürünmüşsün sokaklarda. bakkaldan filan bir telefon ediver bari gitmeden, “evdeysen geliyorum” diye. telefonu açan olmazsa gitmezsin sen de, böylece kapının önüne geldiğinde “ya evde yoksa?” tribi yaşamazsın. ha, diyelim ki telefon olayı ters. e canım, gittin evde yok. nereye gitmiş olabilir? bakkala ya da komşuya filan gitmiştir. yarım saat beklersen gelir. ha, asıl kaygı duyduğun mesele o şahsın şehri terketmesi ya da uzun bir süre bulunmaması ise yine acayip bir durum var. o zaman mesele bahsigeçen kişinin o an evde olmaması değil, hayatını değiştirmiş olmasıdır ki, sen bunu bilmediğine göre zaten o hayatın içimde yoksun demektir.”


Kaynak:

24 Mart 2013 Pazar

Kullanilan dilin insan davranisina etkisi

Kullanilan dilin insan davranisina etkisi/M. Keith Chen

Yale University, School of Management and Cowles Foundation
December, 2012

  
  Yale Üniversitesi davranışsal ekonomi uzmanı Profesör Keith Chen, konuştuğumuz dilin gramer yapısının, sağlığımızı ve mali durumumuzu etkilediğini savunuyor. 
  Prof. Chen’in araştırmasına göre, Madarin, Yoruba veya Malaya dilleri yerine İngilizce konuşuyorsanız; bu, ileriki yaşlarınız için daha az para biriktirecek, daha fazla sigara içecek ve daha az egzersiz yapacağınız anlamına geliyor. 
  Araştırmasında Prof. Chen dünya dillerini, zaman kavramını nasıl ele aldıklarına dayanarak, iki gruba ayırıyor. ‘Güçlü gelecek-zaman referanslı diller’ (güçlü FTR) grubundaki kişiler, gelecek zamana dair konuşurken farklı bir zaman kipi kullanırken, ‘zayıf gelecek-zaman referanslı diller’ (zayıf FTR) grubundakiler bunu yapmıyor.
  Araştırmaya göre, gelecek zamana dair konuşmalarında ‘geniş-zaman kipi’ kullananlar, ‘gelecek-zaman kipi’ kullananlara nazaran daha fazla para biriktiriyor. Prof. Chen bunun sebebini şu şekilde açıklıyor: “Para biriktirme eylemi, esasında, gelecekteki -para biriktirdiğin-‘kendinle’, şimdiki ‘kendinin’ aynı kişi olduğunu idrak etmekle çok ilişkili. Eğer konuştuğun dilin grameri gelecek zaman ile şimdiki zamanı ayırt ediyorsa, bu durum seni, her konuştuğunda, gelecekle şimdiki zamanı az da olsa ayrı olarak değerlendirmene sebebiyet veriyor. 

  Chenin yaptigi arastirmanin son kisminda dunya dilleri Strong Ftr ve Weak Ftr olmak uzere siralanmis. Bu siralamada Turkcenin de stong Ftr li bir dil oldugu gozukuyor. (yarin yagmur yagiyor demezde yarin yagmur yagacakmis deriz. bu dilin ftr sinin guclu olduguna bir ornektir.) 

  
Chenin yaptigi arastirmanin abstracti burda:

Languages differ widely in the ways they encode time. I test the hypothesis that languages that grammatically associate the future and the present, foster future-oriented behavior. This prediction arises naturally when well-documented effects of language structure are merged with models of intertemporal choice. Empirically, I find that speakers of such languages: save more, retire with more wealth, smoke less, practice safer sex, and are less obese. This holds both across countries and within countries when comparing demographically similar native households. The evidence does not support the most obvious forms of common causation. I discuss implications for theories of intertemporal choice.



Arastirmanin tamami da burda:


http://faculty.som.yale.edu/keithchen/papers/LanguageWorkingPaper.pdf

27 Ekim 2012 Cumartesi

Senaryo Denemesi 3/ Kutu

Kutu/Hayati Çaycı

Amasya'nın merkeze uzak bir kasabasında ahır kenarına bırakılmış, öylece duran bir paket kasaba halkını endişelendirmiştir! Başta kasabanın delisi traktör Cemil kutuya bir kaç kez tekme atmışsa da; kasabaya yeni atanmış İzmirli genç öğretmen sayesinde duruma gereken ciddiyetle yaklaşılmış ve emniyete haber verilmiştir!!  O yıllarda Amasya emniyetinde profesyonel bir bomba imha ekibi bulunmamaktadır. Samsun emniyeti olaydan haberdar edilip bir bomba imha uzmanı görevlendirilmiştir. Rahman Samsun emniyetinde görevli 2 uzmandan biridir. Ömrü boyunca gerçek bir bomba görmemiş olan Rahman kasabayı bu kutudan kurtarmak üzere, profesyonel imha kıyafetiyle birlikte otobüse atlayıp Amasya'nın yolunu tutmuştur! Bu sırada yerel birkaç TV kanalı da kasabaya haber için gelmiştir. 
    
Rahmanın başından geçen bu hikaye onun ölümü ile sonlanmıştır... Ama nasıl?

4 Eylül 2012 Salı

Bamya hakkında herşey-1

Abi tam şu karşıdaki boş arazide yımazlarla top oynuyoduk. Benimde elimde ekmek vardı, onu yiyodum. Evde içine patates koyduydum.. Tam ekmeen sonunu ısıracam bu maymun Ali rıza gol attı. Geldi sarıldı bana. Ekmee düşürdü ayıoğlu ayının oğlu. Hiç sevmem gavatı. 3 aydır babasının katıldığı operasyonları çökerttiği örgütleri annattı durdu. Meğerisem bu gavatın babası meslek yüksek okulunun kapısında güvenlik görevlisiymiş .Geçen gün annemle neziha teyzemgile gittik, o söyledi. "Allah başa vermesin Fadime gine bizim herifler iyi bak görmüyon mu sapık ömeri gine yüğsekokulda şikayet etmişler bunu el kadar kızlara dokunduruyomuş dürzü" dedi. Neziha teyze geçende Hakan bakkala dürzü demişti. Dürzü ne demek aabi?

*Ne anlatıyosun lan sen

He işte tam patatesli ekmeemi yerden almak için eğildimdi... Sonra bi baktım bizim kalenin orıya; yeşil giyimli adamlar geldi. Içlerinden en çelimsiz olanı bizim emrullaha yaklaşıp onunla konuşmaya başladı. Bir ara emrullahın çok biliyosanız siz geçin lan dediğini duydum. Emrullahın kizip kaleden çıkmasindan korktuk onu aslında ne kadar iyi kaleci olduğuna ikna etmek için yanina gittik. Topta emrullahın topuydu hemen topu diğer kaleye doğru vurduk...gider falan diye işte aabi. 

Neyse biz bi kaç adım attık adamlar birden yok oldu aaabi.!!

 Ayni selena gibi. gerci yok bucur cadidaki gibi gittiler donerek gittiler cunku. Nooldu lan Emrullah adamlar sana parmak mi atti dedik. Gulduk... Hem Emrullah daha ergenligede girememis gerizekali. Yok dedi onlar uzayliymis banada su kagidi verdiler. Hemen aldim elinden kagidi. Okumasida zayif bu emrullahin. Cuzde de daha elif beyi gecemedi dinsiz. oynamayida bilmiyo bizde galiye aliyoz naapalim abi arkadas sonucta. 

Al kagitta burda aabi. Aaabi o telsiz kac metre çekiyo? 



Kagit*************************
секс бамия действительно помочь.
Bol bol Bamya tüketin. Güç onun içinde. 

                                 İMZA
                                 Kutsal keşif  tayfası subayı Albedonun oğlu Chakotay @ icarus no:23/269  
                                 TARİH
                                 Milattan sonra 2 milyarıncı elektrik yılı 

8 Ağustos 2012 Çarşamba

The god

Someday a girl was painting something on her paper in the class. Teacher came and asked what are you painting?
-I am painting the god.
-But no one knows what he looks like.
and the girl said no problem they would see in a minute.

22 Temmuz 2012 Pazar

Transfer Fiyatlandirmasi Yoluyla Ortulu Kazanc Dagitimi

Efem kurumlar vergisi alaninda emekliyorum. tey tey tey azicik ayakta durup dusuyorum.
bakiniz kurumlar, cesitli cakalliklarla daha az vergi odemeye calisiyor fakat vergi idaresi de az cakal degil, herseyin farkinda. Konu hos. okuma yapmaya deger.

Kurumlar vergisi matrah tespiti surecinde kabul edilmeyen indirimler:
1-transfer fiyatlandirmasi yoluyla ortulu kazanc dagitimi
2-ortulu sermaye
3-diger indirimler

1 numarada adi gecen cakalligi gelir idaresi baskanligi yayinlariyla ifsa edip kapsamini aciklamis.
yalniz yontem gayet basit ama ise yarar, girift bi konu degil.

En basit haliyle vergi kacirma yollarindan biridir(geliri dusuk gostererek yahut masrafi fazla gostererek).
Atiyorum::
ABC firmasi Turkiye de faaliyet gosteriyor.
XYZ firmasi ise ABC firmasinin Uganda daki is ortagi.

ABC uganda piyasasinda 5 tl ye denk gelen a urununu ithal edip TR de 10 tl ye satmaktadir.
Fakat cakal ABC karini dusurup daha az vergi vermek icin su yolu izler.
XYZ firmasi a urununu 5 tl ye satin alir o urunu ABC ye 9 tl ye satar ABC bu urunu yine 10 tl ye satar. kar (5 tl iken 1 tl ye dustu dolayisiyla odeyecegi vergide. eeeee ama bu kezde xyz firmasi 4 tl kar etti soyle ki ugandada 4 tl kara odenecek vergi TR dekinden daha dusuktur. TR de odeyecegi vergi ile ugandada odedigi vergi arasindaki miktari ABC KACIRMISTIR..)


uzatmayalim okuyalim.

http://www.gib.gov.tr/fileadmin/user_upload/yayinlar/transfer_fiyatlandirma2010.pdf

17 Temmuz 2012 Salı

Global Management Challenge (GMC)

Kısaca, yönetim ve strateji yarışması olarak tanımladığımız GMC bu kısa tanımının çok ötesinde, adrenalin yüklü bir yönetim simülasyonudur.   Pazarlama, finans, insan kaynakları, üretim planlama konularında kararlar alarak uluslararası bir firmayı yönettiğiniz GMC’de, tıpkı gerçek hayattaki gibi; depodaki stoklarınızdan, euro-dolar paritesine; personel eğitimlerinden, acente komisyon oranlarına; sevkiyatların sigortalanmasından, aldığınız kredilerin faizlerine; reklam giderlerinden, ar-ge harcamalarına tam 66 konuda karar almanız gerekiyor


Türkiye Global Management Challenge 2012  
Kayıt son günü
Sponsorlar ve şirket takımları: 9 Aralık 2012
Öğrenci Takımları: 30 Kasım 2012

1. TurTakımlara şirket tarihçesi ve el kitabının e-posta ile gönderilmesi: 21 Aralık 2012
1. Karar: 04 Ocak 2013
2. Karar: 11 Ocak
3. Karar: 18 Ocak
4. Karar: 25 Ocak
5. Karar: 01 Şubat

2. Tur / Yarı FinalTakımlara şirket tarihçesi ve el kitabının e-posta ile gönderilmesi: 8 Şubat 2013
1. Karar: 15 Şubat
2. Karar: 22 Şubat
3. Karar: 1 Mart
4. Karar: 8 Mart 
5. Karar: 15 Mart  
Ulusal Final ve Gala:  21 Mart Cumartesi / 22 Mart Çarşamba
Uluslararası Final ve Gala Yemeği | Romanya Nisan 2013
*Tarih değişikliği yapılabilir
**kesin tarih ve ülke bilgisi verilecektir.